محمد رضا واليزاده معجزى
268
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
هر زبانى بود او را با جمعيت بيرانوند جهت غارت قيطول پاپى على خان تجهيز كرده و به قريه مختبادى « 1 » واقع در هروكه مقر خوانين على محمد خانى بود ، حركت داد . در اين هنگام خود پاپى على حسن خان در اردوگاه زاغه نزد مظفر الملك بود و از وضع خانه خبر نداشت . مهر على خان با اردوى مجهز خود و قلى خان محرك او بلا مقدمه و بهطورى غافلگير به خانههاى على محمدىها حملهور شدند و چهار نفر از معروفترين و شجاعترين خوانين على محمد خانى را كشته و قيطول آنها را غارت كرده و رفتند . بعد از رفتن مهاجمين ، خوانين على محمد خانى عريضهاى به مظفر الملك نوشته جريان را به او گزارش دادند و او بهطورى از اين رفتار مهر على خان عصبانى گرديد كه براى پاپى على حسن خان سوگند ياد كرد كه تا موقعى كه مهر على خان را به قصاص نرساند در پايين قبر كشتگان آنها دفن كند ، آرام نگيرد . بعد از اين سوگند بلافاصله دستور حركت اردو را داد كه جهت تعاقب مرتكبين و دستگير ساختن آنها رهسپار شوند وقتى كه كدخدايان بيرانوند اين قضيه را شنيدند به مهر على خان و قلى خان تكليف كردند كه بدون درنگ خود را به مظفر الملك معرفى كنند كه اردوى مظفر الملك داخل طايفه نشود و موجب خسارت جانى و مالى طايفه نگردد ، زيرا آنها وعدهء معينى در اين مورد مقصر دولتند ، نه همه ايل بيرانوند . مهر على خان موقعى كه وضع را چنين ديد به اتفاق قلى خان حركت كرد . چكمه و كفش به گردن انداخت و نزد مظفر الملك رفت و بلافاصله توقيف گرديد . مهر على خان به كيفر رسيد مظفر الملك حاكمى دادگر ولى قدرى بيرحم بود و به ويژه در مورد قتل و غارت ، اهل عفو و اغماض نبود ، لذا مصمم به كشتن مهر على خان گرديد . گوهر خانم والىزاده زوجه مهر على خان وقتى از ماجراى توقيف شوهرش آگاه شد ، فورى به شهر رفت و از آقا سيد محمد صادق امامجمعه فوق العاده مقتدر خرمآباد كه با مهر على خان نهايت دوستى و و داد را داشت ، استدعا كرد كه قبل از اعدام مهر على خان خود را به اردوگاه برساند و نگذارد مظفر الملك او را به قتل رساند . امام جمعه فورا با دم و دستگاه خود كه يك اردوى كوچكى بود ، به سوى منطقه زاغه و سگوند كه قرارگاه اردوى مظفر الملك بود ، رهسپار
--> ( 1 ) . [ اصل ناخوانا ، به احتمال خوانده شد . گويا ملك كشهور طايفه مختوا ( تيرهاى كه خوانين سگوند از ميان آنها برخاستهاند ) منظور باشد كه بعدها به تصرف بيرانوندها درآمد . ]